ورقهای لاستیکی از جمله مواد پرکاربرد در صنایع مختلف هستند که به دلیل ویژگیها و خواص متفاوت، در کاربردهای گوناگون استفاده میشوند. دو نوع رایج این ورقها، EPDM و NBR هستند. شناخت دقیق خصوصیات هر یک از این ورقها از جمله خواص فیزیکی، مقاومت شیمیایی، مقاومت حرارتی و کشسانی، نقش مهمی در انتخاب مناسبترین ورق لاستیکی برای هر کاربرد دارد. در این مقاله، به بررسی مقایسهای این دو نوع ورق لاستیکی میپردازیم تا تفاوتها و مزایای هر کدام روشن شود.
ترکیب شیمیایی و ساختار مولکولی
ورق لاستیکی EPDM از خانواده پلیمرهای سنتزی است که بر پایه اتیلن، پروپیلن و مقادیر کمی دیان تولید میشود. این ترکیب ساختاری باعث تشکیل زنجیرههای پلیمری با پیوندهای مقاوم و پایدار میگردد که به ورق خواص مکانیکی و شیمیایی ویژهای میبخشد.
در مقابل، ورق لاستیکی NBR از کوپلیمریزاسیون اکریلونیتریل و بوتادین ساخته میشود. درصد اکریلونیتریل موجود در این ترکیب تأثیر قابل توجهی بر خواص فیزیکی و شیمیایی ورق دارد.
مقاومت در برابر شرایط محیطی
ورق لاستیکی EPDM به دلیل ساختار ویژه خود، مقاومت بسیار بالایی در برابر شرایط محیطی از جمله اشعه فرابنفش (UV)، اوزون، آب داغ و تغییرات جوی دارد. در مقابل، ورق NBR در مواجهه با این شرایط مقاومت کمتری دارد و برای استفاده در محیطهای بیرونی یا شرایط جوی شدید مناسب نیست.
مقاومت حرارتی
ورقهای EPDM دارای مقاومت حرارتی در محدودهی تقریبی 40- تا 130+ درجه سانتیگراد هستند. این گسترهی دمایی بالا باعث میشود ورق EPDM پایداری مناسبی در برابر گرما و بخار آب از خود نشان دهد. در حالی که، ورقهای NBR با تحمل دمایی حدود 30- تا 100+ درجه سانتیگراد، نشان میدهند که مقاومت حرارتی آنها به اندازه EPDM بالا نیست و در کاربردهایی که نیاز به تحمل دمایی بیشتر دارند، محدودتر عمل میکنند.
مقاومت در برابر مواد شیمیایی
ورق EPDM به دلیل ترکیب شیمیایی خود، مقاومت و پایداری بالایی در برابر اسید، قلیا و الکل دارد. با این حال، این ورق در برابر روغن معدنی و هیدروکربن مقاومت محدودی از خود نشان میدهد.
در مقابل، ورق NBR که به عنوان ورق ضد روغن شناخته میشود، عملکرد و پایداری بسیار خوبی در برابر روغن، بنزین، گریس دارد. اما این ورق در مواجهه با ماده اکسید کننده مانند هیدروژن پراکسید (H2O2) و همچنین حلال قطبی مانند استیک اسید غلیظ سازگاری کمتری دارد.
خواص فیزیکی و مکانیکی
ورقهای لاستیکی EPDM به دلیل ساختار زنجیرههای پلیمری اشباع خود، دارای انعطافپذیری بسیار بالا هستند و حتی در دماهای پایین (40- تا 50- درجه سانتیگراد) نیز نرم و قابل انعطاف باقی میمانند. این خاصیت به دلیل دمای انتقال شیشهای (Tg) پایین آنها است که حدود 50- درجه سانتیگراد میباشد و باعث میشود ورق در سرمای شدید نیز شکننده نشود. استحکام کششی ورقهای EPDM معمولاً در بازه 7 تا 20 مگاپاسکال (MPa) قرار دارد و مقاومت سایشی آنها متوسط است.
در صورتی که، ورقهای NBR دارای Tg بالاتری هستند که در حدود 25- تا 35- درجه سانتیگراد قرار دارد، بنابراین در شرایط سرمای شدید انعطافپذیری آنها کاهش مییابد. استحکام کششی NBR معمولاً بین 15 تا 30 مگاپاسکال است و مقاومت به سایش آنها نسبت به EPDM بهتر میباشد.